Annotatsiya

Maqolada O‘zbekiston kasbiy ta’lim tashkilotlari o‘quvchilarida raqamli huquqiy madaniyatni rivojlantirishning integrativ metodik modeli taklif etiladi. Tadqiqot normativ hujjatlarni maqsadli tahlil qilish, raqamli kompetensiya va fuqarolik ta’limiga oid manbalarni qiyoslash hamda pedagogik loyihalashga asoslanadi. Huquqiy bilim, xavfsiz raqamli harakat, kasbiy mas’uliyat va refleksiya o‘zaro bog‘langan natijalar sifatida operatsionallashtiriladi. Natija sifatida to‘rtta mazmuniy modul, 12 akademik soatlik o‘quv ketma-ketligi, kasbiy keyslar va 0–3 ballik analitik rubrika ishlab chiqildi. Model shaxsga doir ma’lumotlar, raqamli muloqot, mualliflik huquqi va kiberxavfsizlik mavzularini kasbiy vazifalar bilan birlashtiradi. Ilmiy hissa normativ talab, o‘quv harakati va baholash dalilini yagona tizimga bog‘lashdan iborat. Metodika konseptual taklif bo‘lib, uning samaradorligini tasdiqlash uchun nazorat guruhi ishtirokidagi pilot tadqiqot zarur.

Foydalanilgan adabiyotlar

1.   O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. Yangi tahrir, 30.04.2023. https://lex.uz/docs/-6445145

2.   O‘zbekiston Respublikasining “Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida”gi Qonuni. 02.07.2019, O‘RQ-547-son, amaldagi tahrir. https://lex.uz/docs/-4396419

3.   O‘zbekiston Respublikasining “Kiberxavfsizlik to‘g‘risida”gi Qonuni. 15.04.2022, O‘RQ-764-son, amaldagi tahrir. https://lex.uz/docs/-5960604

4.   O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. 23.09.2020, O‘RQ-637-son, amaldagi tahrir. https://lex.uz/docs/-5013007

5.   O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Kasbiy ta’lim tizimida boshqaruv samaradorligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni. 23.10.2025, PF-190-son. https://lex.uz/docs/-7792559

6.   Vuorikari R., Kluzer S., Punie Y. DigComp 2.2: The Digital Competence Framework for Citizens – With new examples of knowledge, skills and attitudes. Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2022. DOI: 10.2760/115376. https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC128415

7.   Richardson J., Milovidov E. Digital Citizenship Education Handbook. 2022 edition. Strasbourg: Council of Europe, 2022. 136 p. ISBN 978-92-871-8779-6. https://book.coe.int/en/human-rights-democratic-citizenship-and-interculturalism/7852-digital-citizenship-education-handbook.html

8.   UNESCO. Global Citizenship Education in a Digital Age: Teacher Guidelines. Paris: UNESCO, 2024. https://www.unesco.org/en/articles/global-citizenship-education-digital-age-teacher-guidelines

9.   Choi M. A Concept Analysis of Digital Citizenship for Democratic Citizenship Education in the Internet Age. Theory & Research in Social Education. 2016. Vol. 44, No. 4. P. 565–607. https://doi.org/10.1080/00933104.2016.1210549

10.    Black P., Wiliam D. Assessment and Classroom Learning. Assessment in Education: Principles, Policy & Practice. 1998. Vol. 5, No. 1. P. 7–74. https://doi.org/10.1080/0969595980050102

11.    Tukhtabayev M. A. Janubiy Koreyada davlat, sanoat va universitetlar hamkorligi innovatsiya hamda malakali kadrlarni rivojlantirishga qanday xizmat qilishi //Ilm, tadqiqot va taraqqiyot/Наука, исследования и развитие. – 2026. – Т. 3. – №. 17. – С. 139-147.

12.    Tukhtabayev M. A. Theoretical Foundations of the Triple Helix Model in South Korea: State-Industry-University Collaboration for Innovation and Human Capital Development //Ilm, tadqiqot va taraqqiyot/Наука, исследования и развитие. – 2026. – Т. 1. – №. 15. – С. 129-136.

13.    Tukhtabayev M. A. Sanoat va oliy ta’lim hamkorligida davlat siyosatining roli: Janubiy Koreya tajribasi //Ilm, tadqiqot va taraqqiyot/Наука, исследования и развитие. – 2026. – Т. 4. – №. 18. – С. 284-294.

14.    Tukhtabayev M. A. Muhandislik ta’limini Triple Helix modeli orqali transformatsiya qilish: Janubiy Koreya tajribasi //Ilm, tadqiqot va taraqqiyot/Наука, исследования и развитие. – 2026. – Т. 2. – №. 16. – С. 299-307.

15.    O‘zbekiston Respublikasining “Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar to‘g‘risida”gi Qonuni. 20.07.2006, O‘RQ-42-son, amaldagi tahrir.

#kasbiy ta’lim #raqamli huquqiy madaniyat #integrativ metodika #raqamli fuqarolik #shaxsga doir ma’lumotlar #kiberxavfsizlik #vaziyatli o‘qitish #mezonli baholash.