Annotatsiya
Maqolada muallifning Namangan mintaqasining transport va logistika tizimining matematik modeli muhokama qilinadi. Model mintaqadagi kompaniyalar (Namangan-Novosibirsk, Toshkent-Moskva, Toshkent-Yevropa Ittifoqi) real ma’lumotlariga asoslanib, uchta transport turi va 55 ta xarajat maqolasini hisobga oladi. Yo‘nalishlar bo‘yicha model qisqa yo‘nalishlarda (Namangan-Novosibirsk misolida) minimal birlik xarajatni (0.0436 USD/t·km dan) ko‘rsatadi. Doimiy xarajatlar “tarqatiladi” va har tonna-km uchun mutlaq foyda e’lon qilinadi. Uzoq yo‘nalishlarda (Toshkent-Germaniya misolida) mutlaq foyda maksimal qiymatlarni ko‘rsatadi (8,59 USD/1000 t·kmdan), lekin birlik xarajat qisqa yo‘lga nisbatan 30% yuqori. Tovarlarni tashish uchun to‘lov stavkasining to‘lov darajasi taxminan 0.06–0.07 USD/t·km (bozor o‘rtachasi) darajasida, qisqa yo‘nalishlar 2000–2200 km masofada, uzoq yo‘nalishlar esa 3000 km va undan yuqori masofada foyda keltiradi. Namangan mintaqasining tafsilotlari: Namangandan keladigan yo‘nalishlar (Namangan–Novosibirsk, Fergana–Ivanovo va boshqalar) eng qulay zonada joylashgan: taxminan 2,750–3,200 km.
Adabiyotlar ro‘yxati
1. Крэйник Т.Г., Лапорт Г. Модели планирования грузоперевозок // Европейский журнал операционных исследований. – 1997. – Том 97, № 3. – С. 409–438. (Scopus, Web of Science).
2. Иванов Д. Структурная динамика и управление в управлении цепочками поставок // Международный журнал производственных исследований. – 2018. – Т. 56, № 6. – С. 2252–2263. (Scopus, Web of Science).
3. Демир Э., Бекташ Т., Лапорт Г. Обзор последних исследований в области экологически чистых автомобильных грузоперевозок // Европейский журнал операционных исследований. – 2014. – Том 237, № 3. – С. 775–793. (Scopus, Web of Science).
4. Лииматайнен Х., Нюканен Л., Арвидссон Н. Анализ конкурентоспособности мер по организации автомобильных грузоперевозок // Исследования в области транспортного бизнеса и менеджмента. – 2019. – Том 32. – С. 100421. (Scopus).
5. SteadieSeifi M., Dullaert W., Naudts D., et al. Multimodal Cargo Transportation Planning: A Literature Review // European Journal of Operational Research. – 2014. – Том 233, № 1. – С. 1–15. (Scopus, Web of Science).
6. Makhmudov. Implementation of effective measures of the transport sector of the city of Namangan = Implementation of effective measures in the transport sector of Namangan city /Development of logistics and supply chain management [Electronic resource]: materials of the IV International Scientific and Practical Student Conference (within the framework of the International Youth Forum "Creativity and Innovations 2023"), Minsk, November 24, 2023 / redkol.: T.V. Matyushinets, R.B. Ivut, P.I. Lapkovskaya; ed. P.I. Lapkovskaya. - Minsk: BNTU, 2023. - P. 664-669.
7. Normirzaev A. R., Tumanboeva B. Application of intellectual systems in transport // Online scientific journal of education and development analysis. - 2022. - Т. 2. - No. 7. - С. 150-157.
8. Davlataliyevich N. A., Akhmadjanovich T. Yuk tashishda innovatsion texnologiyalarni joriy etish //Механика и технология. – 2022. – Т. 3. – №. 8. – С. 122-127.
9. Normirzaev A.R., Tukhtabaev M.A., Tumanbaeva B.R. Analysis of International Cargo Transportation and Industry Development Trends = Analysis of International Cargo Transportation and Industry Development Trends / A.R. Normirzaev, M.A. Tukhtabaev, B. Tumanbaeva //Automobile Tractor Engineering and Automobile Transport: Collection of Scientific Works: in 2 Volumes / Belarusian National Technical University, Automobile and Tractor Faculty; Editor: D.V.Kapsky (guest editor) [and others]. – Minsk: BNTU, 2022. - T. 2. - P. 228-235.
10. Тургунов, И. Б. Эффективность перевозки грузов автомобилями в Наманганской области / материалы Международного молодежного форума «Креатив и инновации' 2022». - Минск: БНТУ, 2023. - С. 338-343.
11. Нормирзаев, А.Р. Логистика и его роль в развитие региона. [Электронный ресурс]. /А.Р.Нормирзаев, М.А.Тухтабоев //Сборник материалов конференции 15-17 декабря 2022 г. - URL: https://api.scienceweb.uz/storage/publication_files/1601/4649 (дата обращения: 17.07.2026).
12. Содиков Б. Д., Нуриддинов А. Д., Тухтабаев М. А. Важность внедрения инновационных технологий в перевозки грузов //Экономика и социум. – 2023. – №. 3-2 (106). – С. 783-787.
13. Лапковская П. И., Нормирзаев А. Р. Математическая модель транспортно-логистической системы при международных перевозках //uzconferences. 2026. – Т. 1. – №. 2.
14. Normirzaev A. R. State of transport and logistics services in the republic of uzbekistan // Ilm, tadqiqot va taraqqiyot/Science, research and development. 2026. - T. 1. - №. 15. – P. 56-64.
15. Нормирзаев А. Р. Развитие транспортного комплекса Республики Узбекистан //Экономика и социум. – 2025. – №. 11-1 (138). – С. 1080-1084.
16. Бекташ Т., Лапорт Г. Проблема загрязнения окружающей среды при планировании маршрутов // Транспортные исследования, часть B: Методологические аспекты. – 2011. – Том 45, № 8. – С. 1232–1250. (Scopus, Web of Science).
17. Харлат Г.Д., Янович В.А. Моделирование транспортно-технологических процессов // Наука и техника. – 2016. – Т. 15, № 4. – С. 319–326. (Скопус, БНТУ).
18. Зиея М., Смоларек М. Математическое моделирование расхода топлива в автомобильном транспорте // Журнал Конбина. – 2017. – Т. 42, № 1. – С. 285–294. (Scopus).
19. Храбров А.А., Микулич А.С. Методика оценки логистического потенциала регионов // Наука и техника. – 2018. – Т. 17, № 3. – С. 220–227. (Скопус, БНТУ).
20. Кисперска-Морон Д. Развитие логистических центров в Польше // Международный журнал логистических исследований и приложений. – 2001. – Том 4, № 2. – С. 157–167. (Scopus).
21. Тургунов И. Б., Тухтабаев М. А. Применение геоинформационных технологий в системе междугородного пассажирского транспорта //Экономика и социум. – 2023. – №. 4-1 (107). – С. 1143-1147.